İnternet etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
İnternet etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

22 Kasım 2007 Perşembe

Kendi Web Sayfamı Nasıl Oluşturabilirim ?

Kendi Web Sayfamı Nasıl Oluşturabilirim?

Eğer elinizde sadece bir text editör varsa, biraz HTML bilmelisiniz. Ya da, basit bir HTML editörü bulmalısınız. Görsel html editörlerine en iyi örnek Netscape Navigator Gold Editor'dür. HTML kısmında da görüleceği gibi, aslında Web sayfaları, içinde düzyazı kodlar, Java Appletler, ActiveX komponentler, vb bulunduran ASCII dökümanlardır. Kullandığımız listeleyiciler bunları yorumlarlar.

Kendi Web Sayfa'nızı oluşturmak için size gerekenler :

Size Web Servisi verecek bir servis. (ISS'lerden hizmet alıyorsanız, kişisel web sayfası servisi verip vermediklerini kontroletmelisiniz). Bedava kişisel web sayfası servisi veren bir yer var : http://www.geocities.com Buraya bağlandıktan sonra gerekli linkleri takip ederek kendinize bir web sayfası (ve isterseniz bir e-posta hesabı) oluşturabilirsiniz.
Bir Web Editörü. Aslında gerekmese de, işleri bir hayli kolaylaştırıyor.Netscape kullanıyorsanız, "Gold" sürümünü almanızı tavsiye ederim. Ana menüden "Edit" seçilerek Web Editör ortamına girebilirsiniz ve burada kendi web sayfanızı dizayn edebilirsiniz.
Eğer web sayfanızı kendi makinanızda (kendi PC'niz?) oluşturmuşsanız, sayfanız ile ilgili tüm HTML dökümanları ve buralarda kullandığınız tüm resim/animasyon vb. komponentleri size kişisel web sayfası servisi veren yere göndermelisiniz. Bu iş için FTP kullanabilirsiniz. Ancak, öncelikle,
ilgili dökümanları hangi dizinlere koymanız gerektiğini internet servis sağlayıcınızdan öğrenmelisiniz.
FTP erişimi olup olmadığını kontrol etmelisiniz.
Bazı web servislerine HTTP ile de dosya göndermek mümkündür. Bunu da sormalısınız. Netscape Editör vediğer editörlerin çoğunda, hazırladığınız HTML dökümanları tüm bileşenleri ile birlikte UPLOAD etme (Publishing) olanağı vardır. Bu özelliği de kullanabilirsiniz.

Linkler ve döküman içi dosya isimleri verirken biraz dikkat!!. HTML dökümanları kendi makinanızda hazırlıyorsanız, bazı linkler (resim dosyalarına vb) doğrudan kendi makinanızda birtakım dizin isimlerini içerebilir. Bundan kaçının. HTML içinde kullandığınız TÜM DOSYALARI aynı dizin içinde toplayıp link adresleri yerinde doğrudan bu dosyaların isimlerini (dizin bilgisi vermeden!!) yazın. Bu, kendi makinanızda dosyaları hazırlayıp başka bir yere upload etmeyi düşünüyorsanız çok önemli. Eğer, HTML'yi hazırladığınız ortam ile, dosyalara erişilecek web sitesi aynı ise endişelenmeye gerek yok.
Biraz Web kültürü. Ziyaret ettiğiniz diğer sayfaların nasıl yapıldığını görebilirsiniz. Netscape için, View menüsünden "Document Source" seçildiğinde, HTML sayfasının orijinal düzyazı kodunu görebilirsiniz.
Web sayfanızın adresini Servis Sağlayıcınızdan tam olarak öğrenin.
Web sitenizi arkadaşlarınıza duyurmadan önce, her yönüyle çalışıp çalışmadığını kontrol edin.

CGI Nedir ?

CGI Nedir?

CGI (Common Gateway Interface), Web Servisleri ile bu servislerin dışındaki programlar arasında etkileşim (ortak çalışma) platformu oluşturmak için geliştirilmiş bir standarttır. CGI, aslında bir programdır. Web'in statik yapısına, HTML kodu içinden çağrılan CGI programları dinamik bir nitelik kazandırmaktadır. En popüler CGI uygulamalarından birisi Web Sayaçlarıdır. Web sayfalarını kaç kişinin ziyaret ettiğini saptayan küçük uygulamalar dış program olarak, bir web sayfası içinden çağrılabilir. CGI programları gerçek zamanlı çalışırlar. CGI'lerin önemli uygulama alanlarından birbaşkası da, web üzerinde doldurup gönderilen formlar üzerindeki bilgileri server tarafında değerlendirip kullanıcıya cevabı göndermektir.

CGI programları "çalıştırılabilir" kodlar olduğundan, bir başkası, kolaylıkla sizin sisteminizde program çalıştırabilir!! Bu yüzden, cgi kodları sistemde özel yerlerde tutulur ve o sistemin görevlilerinin denetimi altındadır.

CGI programları herhangi bir dilde yazılabilir : C, Fortran, Pascal, C++, Perl, Unix Shell, Visual Basic vb. CGI eğer C ya da Fortran gibi bir dilde yazılırsa, derlenmelidir. Perl ya da Unix Shell gibi ortamlar ise script ortamlardır ve bu şekilde yazılmış CGI Script'ler doğrudan çalıştırılabilir.

Özellikle Java ve JavaScript kullanımlarının yaygınlaşması, CGI'nin ilk zamanlardaki popüleritesini azaltmıştır. Öte yandan, CGI programları/scriptleri, bulundukları sistemde saklıdırlar ve çalıştıklarında o sistemin kaynaklarını kullanırlar. Oysa Java Appletleri ve JavaScript, doğrudan HTML döküman içinde onu çağıran web listeleyicisine gelirler ve burada icra edilebilirler. Bu da, Java Applet ve JavaScript'in CGI'ye göre önemli bir avantajıdır.

World Wide Web Nedir ?

World Wide Web Nedir?

WWW, Web, ya da W3 (World Wide Web), yazı, resim, ses, film, animasyon gibi pek çok farklı yapıdaki verilere kompakt ve etkileşimli bir şekilde ulaşmamızı sağlayan bir çoklu hiper ortam sistemidir. Hiper ortam, bir dökümandan başka bir dökümanın çağırılmasına (navigate) olanak sağlar (iç içe dökümanlar). Bu ortamdaki her veri (object), başka bir veriyi çağırabilir (link). Link, aynı döküman içinde başka bir yere olabildiği gibi, fiziksel olarak başka bir yerde (internet üzerindeki herhangi bir makinada) de olabilir. Bütün bu farklı yapıdaki veriler uygun bir standart ile bir arada kullanılıp bir Web Listeleyicisinde (Web Browser) görüntülenebilir. Web'in diğer bir işlevi de, öteki bazı internet servislerini kendi içerisinde barındırmasıdır (ftp, gopher, news, wais gibi).

Web uygulamaları (Web sayfaları),Web Listeleyicilerinde (Browser, Gezgin, Tarayıcı) görüntülenir. Web sayfaları, başka sayfalara ve değişik türden verilere hiper linkler içermektedir. Buralara fare ile tıklayarak, başka sayfalara, oradan da başka sayfalara geçeriz. Bu aslında çok basit bir bilgiye ulaşım modeli. Web Sistemleri, kullanılan platformdan bağımsızdır. Bir Macintosh, Pc ya da Unix Web Listeleyicisi aynı sayfaları, aynı şekilde alırlar. Sayfaların alındığı Web Servisleri de farklı bilgisayar platformlarında olabilir. Web Listeleyicileri ve Web Servis Sağlayıcı Ortamlar hemen hemen tüm dünyada her yerde vardır ve global olarak kullanımları üstel bir şekilde artmaktadır.

Web yapısının bu kadar çok kabul görmesinin bazı sebeplerini sıralamak gerekirse :

Herşeyden önce Web, açık bir sistem. Platform, bilgisayar, işletim sistemi vb bağımlı değil.
Web üzerinden pek çok bilgi kaynağına kolayca erişilebilir.
Web uygulamaları geliştirmek ve bunları kullanıma sunmak çok kolay. Çoğu durumda, uzmanlık gerektirmiyor ve fazla bilgisi olmayan birisi bile Web sayfaları dizayn edip kullanıma sunabilir.
Web ortamları artık son derece dinamik. Java ve ActiveX kullanarak, tamamen konfigüre edilebilir client (istemci) uygulamaları geliştirmek mümkün. Java kullanarak, söz gelimi bir firma, ürün tanıtımları için, dinamik bir şekilde kendiliğinden oluşan uygulamalar yaratabilir ve sayfa içerikleri kendiliğinden değişebilir.Bir kullanıcı, isteğine bağlı bir şekilde, bağlandığı bir veri tabanından bilgileri istediği gibi farklı gruplarda isteyebilir (client side corporation).
Aranılan bilgilere, birtakım tarama mekanizmaları (Search Engines) sayesinde kolayca ulaşılabilir.
Klasik Web tanımı böyle. 1996'dan sonra, Web'in başka bir işlevi daha ortaya çıktı : Web aslında bir işletim sistemi!! Birbirine bağlı bilgisayarlar arasında veri paylaşımı için kuralları olan, iyi bir grafik ara birimli bir işletim sistemi. Şu an bile, Web arayüzü ile, sabit diskimizdeki dosyalar arasında gezinebiliriz. Tıpkı, başka bilgisayarlardaki sayfalar arasında gezindiğimiz gibi. Web arayüzlü işletim sistemleri konusunda ciddi araştırmalar var.

Firewall (Güvenlik Sistemleri) Nedir ?

Firewall (Güvenlik Sistemleri) Nedir?

Firewall (Internet Güvenlik Sistemi), internet üzerinden bağlanan kişilerin, bir sisteme girişini kısıtlayan/yasaklayan ve genellikle bir internet gateway servisi (ana internet bağlantısını sağlayan servis) olarak çalışan bir bilgisayar ve üzerindeki yazılıma verilen genel addır.

Firewall sistemleri, bu engelleme işini, sadece daha önceden kendisinde tanımlanmış bazı domainlere erişim yetkisi (telnet,ftp, http vb) vererek yaparlar. Günümüzde, Internet Servisi veren makinalar oldukça sofistike Firewall sistemleri ile donanmıştırlar

Intranet Nedir ?

Intranet Nedir ?

Intranet, sadece belirli bir kuruluş içindeki bilgisayarları, yerel ağları (LAN) ve geniş alan ağlarını (WAN) birbirine bağlayan, çoğunlukla TCP/IP tabanlı bir ağdır. Yani, küçük Internet!, Internet'in daha özel bir hali. Intranet'ler gateway'ler ile diğer networklere bağlanabilir. Temel oluşturulma amaçları, kuruluş bünyesinde bilgileri ve bilgi işlem kapasitesini paylaşmaktır. Intranet'ler, şirket(ler) içi tele-konferans uygulamalarında ve farklı birimlerdeki kişilerin biraraya gelebildiği iş gruplarının oluşturulmasında da kullanılırlar.

Intranet'ler üzerinden HTTP, FTP vb gibi pek çok protokol uygulamaları çalıştırılabilir. Günümüzde, Intranet'ler içinde, Web erişimi ile kaynakların kullanımı oldukça yaygındır.

Bazı şirketlerdeki intranet'lerden, "Firewall" sistemleri üzerinden (bazı emniyet tedbirleri ile), Internet çıkışı da yapılmaktadır. Bu sayede, her iki yönde de ileti trafiği kontrol edilebilmekte ve güvenlik sağlanmaktadır.

Internet dışında başka yaygın kullanılan ağlar da var mı ?

Internet dışında başka yaygın kullanılan ağlar da var mı?
Evet var. Bunlardan en yaygın kullanılanları UUCP ve BITNET'tir. Bunların dışında da firma temelli (Decnet. Ibmnet) gibi, görev temelli, yerel vb. binlerce ağ vardır.
UUCP ağı, UUCP (Unix-to-Unix Copy Program) protokolü ile haberleşen sistemleri bünyesinde bulundurur. Bu protokolde, iki sistem belirli aralıklarla (polling) biribirlerine bağlanır ve bu iki sistemden herhangi biri üzerinde birtakım planlı programlar çalıştırırlar (mail aktarımı, dosya aktarımı, kısaca bir sistemden diğerine kopyalama). USENET News, ve Mail aktarımı dışında `tip' gibi programlarla uzaktaki makina uzerinde calışma olanağı vardır.
BITNET (Because It's Time Network) ise, birbirlerine NJE protokolü ile bağlı sistemlerden oluşur. BITNET esas olarak ağac (tree) şeklinde bir yapıya sahiptir, statik bir yönlendirme vardır. Mail, sınırlı şekilde FTP ve Telnet (VTAM) desteği vardır. Mail, bir `depola ve ilet' mantığı ile bir düğümden komşusuna gider, oradan bir öteye gider. Hatlar kesildiği zaman, ya da makina yüklü olduğu zaman yolda bir yerde bekler. Internet ile diğer ağlar arasındaki ileti trafiği için geçiş görevi yapan merkezlere "internet gateway" denir. Turkiye'deki "Bitnet-Internet gateway" Ege Üniversitesi (TREARN, vm.ege.edu.tr) dir (1997 başı itibarıyla).

ISDN Nedir ?

ISDN Nedir?
ISDN (Integrated Services Digital Network), özellikle normal telefon hatları (ve diğer bazı ortamlar) üzerinden daha yüksek hızlı entegre ses (analog) ve veri (dijital) aktarılmasını sağlayan bir dizi iletişim protokolüne verilen addır. ISDN'de, her iki uçta da, modemin dışında, bazı özel adaptörler kullanmak gerekir. Bu şekilde, 64kbps ve 128 kbps gibi hızlara (normal hatlar üzerinden) çıkmak münkün olmaktadır.
ISDN'de iki temel seviye hızı vardır : (1) Basic Rate (2) Primary Rate. Her iki seviyede de, iki farklı tip kanal bulunur : B (bearer) kanalları (sayıları birden çok olabilir) ve D (delta) kanalı (1 tane). B kanalları, her türlü ses, veri vb taşırlar. D kanalı ise iletişimde kullanılacak kontrol ve yönlendirme bilgilerini taşır. "Basic Rate" seviyesi daha çok evden kişisel kullanımlar ve küçük şirketlerin kullanımları için tasarlanmıştır ve iki tane 64Kbps B kanalı ile 1 tane 16Kbps D kanalı içerir. Ulaşılabilecek en yüksek hız 128 Kbps olmaktadır. "Primary Rate" seviyesi ise, daha yoğun kullanımlar için tasarlanmıştır ve 23 tane 64Kbps B kanalı (Avrupa için 30 tane) ve 1 tane 64Kbps D kanalı içerir. Ulaşılabilecek en yüksek hız ise yaklaşık 7 Mbps e kadar çıkar.
Yeni geliştirilen BISDN (Broadband ISDN) teknolojisi ise, Frame Relay'a bir alternatif olarak düşünülebilir. ISDN kullanımı (özellikle evden kişisel bağlantılarda) önümüzdeki yıllarda çok daha fazla yaygınlaşacağa benzer.

Internet adreslerinde görülen kısaltmalar ne anlama gelir ?

Internet adreslerinde görülen kısaltmalar ne anlama gelir?
Internet'e bağlı kuruluşlar değişik gruplara ayrılabilir ve bir kuruluşun domain adresi, o kuruluş hangi gruba dahilse ilgili kısaltmayı bazı istisnalar dışında mutlaka içerir. Ayrıca, ülkelerin 2 harfli tanitim kodları da (Amerika Birlesik Devletleri ve Kanada çıkışlı adreslerin çoğu ve geniş bir kitleye servis sunan bazı birimler dışında) adresin sonuna eklenir. Internet adresi, eğer özel amaçlı bir servise (ftp, gopher, www gibi) aitse, genellikle, bu durum, adresin başında kullanılan bir kısaltmayla verilir. Asağıdaki liste, adreslerde kullanılan bazı kısaltmaları ve ne anlama geldiklerini göstermektedir:
gov
:
Hükümet kuruluşları
edu
:
Eğitim kurumları (üniversiteler gibi)
org
:
Ticari olmayan, kar amacı gütmeyen kuruluşlar
com
:
Ticari kuruluşlar
mil
:
Askeri kuruluşlar
net
:
Servis Sunucuları (Internet Servis Sağlayıcıları gibi)
ac
:
Akademik kuruluşlar (bazı ülkelerde edu yerine kullanılmaktadır)
int
:
uluslararası organizasyonlar, kuruluşlar
ftp
:
FTP Arşiv Sitesi (ön ek)
www
:
World Wide Web Sitesi (bazen web de kullanılır) -ön ek-
Bazı ülke kısaltmaları : tr:Türkiye, jp:Japonya, uk:Ingiltere, it:İtalya, ch:Isviçre, ca:Kanada, ru:Rusya, id:Endonezya, nl:Hollanda, de:Almanya, fr:Fransa, il:İsrail, no:Norveç, se:İsveç, fi:Finlandiya, gr:Yunanistan, hr:Hırvatistan, yu:Yeni Yugoslavya, br:Brezilya, bg:Bulgaristan
Örnek domain adresleri : hokudai.ac.jp (jp=Japonya), bilkent.edu.tr (tr=Turkiye), oak.oakland.edu, servis.net.tr, www.microsoft.com, ftp.netscape.com, tubitak.gov.tr, garbo.uwasa.fi (fi=Finlandiya, www.nato.int (Nato).
Genel olarak bu sınıflamaya uyulsa da, bazi domain adlarında daha farklı sözcük grupları da olabilir ( rl.ac.uk (uk=Ingiltere), www2.itu.edu.tr gibi). Özellikle .com domain-lerindeki sıkışmadan dolayı, yeni global domain adları oluşturma çalışmaları 1997 ortalarında tamamlanmıştır. Yeni kullanıma açılan alan adları şunlardır :
arts
:
Sanat ve kültür ile ilgili siteler
firm
:
Ticari Firmalar
info
:
Bilgi servisi sunan siteler
nom
:
Kişisel domainler için kullanılan adresler
rec
:
Eğlence siteleri
stor
:
Alışveriş merkezleri, ticari ürün satılan yerler
web
:
www ile ilgili servis sunan siteler

Internet üzerinde istediğimiz bilgiler nasıl yerlerine ulaşıyorlar ?

Internet'e bağlı her network şu veya bu şekilde kendisine bağlantı sağlayan bir servis sunucusuna veya kuruma bağlıdır. Bu birleşme yerlerinde birden çok bağlantısı bulunan router'lar bulunur. Bu düğüm noktalarında düğümün belirli kollarında hangi networklerin bulunduğuna dair bilgiler (ya routerlar arası haberleşme protokollerinden ya da sabit tanımlamalardan) yer alır. Bu tanımlara ek olarak bir de default route tanımı bulunur, düğümde tanımlı bulunmayan adresler oraya yönlendirilir.
Tüm haberleşme ortalama olarak 100 ila 1000 Byte arasında yer alan bilgi paketleri şeklinde gerçekleşir. Her paketin başında nereden gönderildiği (IP adresi) ve nereye gönderildiği yer alır. Pakedin içeriği kullanılan haberleşmeye göre büyük farklılıklar gösterir. Bu sayede, örnek olarak bir mail, üzerinde adres bulunan küçük paketler halinde düğümden duğüme atlayarak geçer.
Bu yapı çerçevesinde, "bilgiyi isteyen" (istemci) ve "bilgiyi gönderen" (sunucu) iki ana noktadan bahsedebiliriz.
İstemci (bilgiyi isteyen) bilgisayar, bu isteğini protokollerde belirtilen bazı kurallar dahilinde istediği bilginin olduğu bilgisayara (Sunucu) bildirir. Bu iki bilgisayar arasında bilginin geçtiği/yönlendirildiği başka bilgisayarlar da vardır.

Internet adresi nedir ? Domain ismi ve IP numarası ne demektir ?

Internet adresi nedir? Domain ismi ve IP numarası ne demektir?
İnternet'e bağlı her bilgisayarın kendine özgü bir adresi vardır. Domain Name System (DNS) olarak adlandırılan hiyerarşik bir isimlendirme sistemi ile (Internet adresi), internete bağlı bilgisayarlara ve bilgisayar sistemlerine isimler verilir. DNS de, bir TCP/IP servis protokoludur. DNS, 'host' olarak adlandırılan internete bağlı tüm birimlerin yerel olarak bir ağaç yapısı içinde gruplandırılmasını sağlar. Bu şekilde, bütün adreslerin her yerde tanımlı olmasına gerek kalmaz. Örnek olarak, itu.edu.tr altında, ehb.itu.edu.tr, onun altında da, titan.ehb.itu.edu.tr vb seklinde dallanmış bir çok adres olabilir.
Her bir internet adresine 4 haneli bir numara karşılık gelir. a.b.c.d seklindeki bu numaralara IP (Internet Protocol) numaraları denir. burada, a,b,c ve d 0-255 arasında değişen bir tam sayıdır. (32 bit adresleme sistemi). Örnek olarak titan.ehb.itu.edu.tr için bu numara 160.75.27.250 'dir.
Her internet adresinin ilk kısmı bulunduğu domain'in network adresini, son kısmı ise makinanın (host) numarasını verecek şekilde ikiye bölünür. Bir bilgisayar ağında bulunan makinaların miktarına göre makina numarası için ayrılan kısmın daha büyük veya daha küçük olması gerekebilir. Değişik ihtiyaçlara cevap verebilmesi açısından IP adresleri asağıdaki şekilde gruplanmıştır.
Class A network adresleri 1.0.0.0 adresinden 127.0.0.0 a kadar olan aralığı kaplarlar. Her networkte kabaca 1.6 Milyon makina bulunabilir
Class B network adresleri 128.0.0.0 adresinden 191.255.0.0 adresine kadar olan aralıktadır: 16065 network adresi ve her networkte kabaca 65500 makina bulunabilir
Class C network adresleri 192.0.0.0 adresinden 223.255.255.0 adresine kadar olan aralıktadır. Herbiri 254 makinadan oluşan yaklasik 2 milyon network adresi barındırır.
Class D 224 ve 254 arasında kalan adresler herhangi bir newtwork tanımlamazlar, ileri kullanımlar için rezerve edilmişlerdir.
Bu domain adreslerinin dağıtımı NIC (Network Information Center) tarafından yapılır, daha sonra her domain sahip olduğu adresi kendi ihtiyaçlarına gore parçalayarak dağıtabilir. (Son zamanlarda,sınırlı sayıdaki internet adres uzayının bitebileceği düşüncesi ile, yeni bir adresleme stratejisine doğru da gidilmektedir. önümüzdeki yıllarda, yeni tip IP adreslerinin (128 bit) ortaya çıkacağını bekleyebiliriz.)
Bu IP numaralarına (domain adreslerine) karşılık düşen bir makina ismi de bulunur. Bu sayede makinaların isimleri daha kolay akılda kalır. Her domain'de o domaine ait IP numaraları ile bu isimler arasında geçişi sağlayan bir servis (Domain Name Service) bulunur. Bu servis aynı zamanda diğer domain'lere ait isimleri ilgili DNS'lere sorarak öğrenir.
Örneğimize geri dönecek olursak. Istanbul Teknik Universitesi bir Class B network numarasına sahiptir. (160.75.0.0) .itu.edu.tr domaininde bulunan tum IP numaraları 160.75. ile başlar. Bilgi Işlem Merkezi bu numarayı yerel ağlara dağıtmıştır. Elektronik-Haberleşme Bölümü domain'i ne (160.75.27.0) numarası verilmiştir. burası da ehb.itu.edu.tr olarak tanımlanmıştır. Bu network içerisinde yer alan makinaların hepsi 160.75.27. numarası ile başlar, söz gelimi bu network'de yer alan titan ismi verilen makinenin IP numarası 160.75.27.250 --> titan.ehb.itu.edu.tr şeklindedir.
Dikkat edilirse bir host numarası 1 den 254 e kadar 254 farklı değer alabilir. Zira 0 ve 255 bu numaralandırmada özel anlamlar içerirler. 0, network'u tanımlarken 255 de o network'teki tum hostları tanımlar.
127.0.0.1 adresi ve 127.0.0.0 Network'u test ve geliştirme için kullanılır. 127.0.0.1 adresi her makinanın kendisini tanımlar buraya gonderilen her şey, sanki bir başka network'ten geliyormuş gibi makinanıza geri dönecektir. Bu sayede herhangi bir network bağlantısı olmadan bazı denemeler yapılarak network yazılımları geliştirilebilir.
DNS, ayrıca, İnternet adresini nümerik adrese çevirir. Domain'ler hiyerarşik DNS adresleme sistemi içindeki farklı yapıları temsil ederler. Her domain kendi içinde bağımsız bir topluluktur. Doğal olarak, herkes kafasına göre gelişi güzel internet domain ismi ve IP numarası alamaz. Network Information Center (NIC)'e bunun için başvurmak gerekir.

Freeware, Shareware, Public Domain gibi kavramlar ne anlama gelir ?

İnternet ile erişilebilen bazı merkezlerde herkese açık arşivler vardır. Buralarda çok çesitli bilgiler, çok çesitli programlar bulunur. Bu bilgiler bir konferansın kayıt formu olabileceği gibi, piyasadaki bir ürünün tanıtım kılavuzu da olabilir. Bilgi amaçlı dosyalar, daha çok düz yazı formatındadır ve grafik/ses/animasyon vb ile içeriği zenginleştirilmiş olabilir. Bunlar daha çok, bir ürünün tanıtımı, kullanımla ilgili sorunları çözmede kullanıcıya yol gösterecek bazı destek bilgileri vb. dir. Ayrıca, web tabanlı ortamlarda, firma reklamları ve ürün tanıtıcı reklamlara da rastlamaktayız.
Bu tip arşivlerde en çok karşılaşılan dosyalar, çok değişik amaçlar ve değişik bilgisayar ortamları (PC, Mac, Unix vb) için geliştirilmiş binlerce çesit ve yüzlerce giga byte yer tutan bilgisayar programlarıdır (yazılım, software).

Public Domain Yazılımlar : Bu programları yazan kişiler, kendi programlarını herkesin alıp bedava kullanmasına izin verirler. Ancak, bazı durumlarda bu bedava kullanım kısıtlandırılır. Public Domain yazılımlarda asağıdaki hususlar göz onüne alınmalı:
tamamı değistirilmeden üçüncü kişilere kopyalanmalı,
eğer sozkonusu eser bir başka yerde kullanılacaksa (örneğin bir başka eserde bundan yararlanılacaksa) yazarlarına bildirilmeli,
herhangi bir şekilde eserin dağıtimından dağıtim medyası masrafindan fazla masraf alınmamalı (BBS'ler için)
Bunun en iyi örneklerinden biri GPL (GNU Public License)'dir.

Freeware (Bedava) Yazılımlar : Freeware yazılımlar limitsiz bir şekilde bunları alan kişiler tarafından kullanilabilir. Bu yazılımlar, parayla üçüncü kişilere satılmamalıdır. (Sözgelimi, su an okuyor olduğunuz döküman freeware'dir.) Böyle bir yazılım kullanıyorsanız ve işinize yarıyorsa, yazarına bir e-mail ile teşekkur edin. Inanin çok hoşuna gidecektir. Böylece, onu, başka freeware programlar yazma konusunda ve aynı programın yeni sürümlerini hazırlama konusunda teşvik etmiş olursunuz.

Shareware Yazılımlar : Shareware yazılımlarda ise 'kullan, eğer beğenirsen bana belli bir miktar para gönder' felsefesi geçerlidir. Bu miktar genellikle 10-20 ABD doları mertebesindedir. Shareware yazılımlar kaynak kodları ile birlikte dağıtılmayabilirler. Programı alan kişi, belirli bir süre (1 ay gibi) kullanır, eğer kullanmaya devam ederse bu parayı gönderir. Ancak, burada zorlayıcı bir mekanizma yoktur. Yine programı kullanırsınız ama para ödemezsiniz. Bazı durumlarda, kullandığımız shareware program, süresi dolunca çalışmaz. Çoğunluk böyle programlara para ödememektedir; ancak, 'Shareware' felsefesi her geçen gün daha fazla yerleşmektedir. Bir shareware yazılıma 10-20 dolar ödediğinizde aslinda pek çok şey kazanırsınız.
Bunlar:
Para ödenmeden kullanımda programın bazı kısımları çalışmaz ya da çok kısıtlı çalışır. Bunun önüne geçmiş olursunuz.
Programın ilk çalıştırılışında ve daha sonra belirli aralıklarla ekrana gelen ve programın satın alınmadan (Unregistered) kullanıldığını belirten can sıkıcı mesajlardan kurtulursunuz.
Programın bundan sonraki tam fonksiyonlu yeni sürümlerini uzun bir sure bedavaya alabilirsiniz.
Programla ilgili çok iyi bir dökümantasyona ve yardım ortamına sahip olursunuz.
Belki de en onemlisi, programı yazan kişiye emeğinin karşılığını ödeyerek onu bir anlamda programı geliştirmesi ve yeni ürunler ortaya çıkarması konusunda teşvik etmiş olursunuz.
Eğer ödeme imkanınız varsa, sürekli kullandığınız 'shareware' programlar için bu az miktardaki paraları ödemek programları daha verimli kullanmanız açısından çok önemlidir.

Tryware Yazılımlar : Bazı ticari şirketlerin, yeni geliştirdikleri yazılımların sınırlanmış sürümleridir ve tanıtım amacıyla konurlar.
Poscardware Yazılımlar : Bütün bunların yanında, bir de 'poscardware' yazılımlar vardır. Bu yazılımları geliştirenlerin kullanıcılardan tek beklentisi güzel bir kartpostaldır. Eger günün birinde 'poscardware' bir yazılım kullanırsanız, hemen bu programı yazan kişiye bir kartpostal gonderin

Patch Yazılımlar : Mevcut bir yazılımın (ticari ya da public domain) bazı hatalarını düzeltmek, ve programı güncellemek amacıyla, ilgili firmaların (ya da kişilerin) çıkardıkları "yama" programlar. Bu tip programlar, Internet üzerinde sıkça dağıtılır.

WAIS Wide Area Information Server

WAIS
Thinking Machines, Apple, Dow Jones ve Wall Street Journal'ın ortak çalışmaları ile kurulmuş olan bir tarama ve kütük erişim sistemidir. Veri bankaları ve kütüphanelerinde anahtar kelime bazında araştırma yapmak için WAIS (Wide Area Information Server) servisleri kullanılabilir. Genellikle text tabanlı dokümanları içeren veri tabanlarını dikkate almaktadır. WAIS'in en büyük özelliği keyword aramalarını oldukça hızlı yapmasıdır. Bu sayede sadece online veri tabanlarında sınırlı kalınmayıp offline alanlarda (FTP, Usenet vb.) da araştırma yapılabilir. Eğer Wais sistemde kurulu değilse Telnet yardımıyla erişilebilinir. Tarama yapmak isteyen kullanıcı, arayüz programı yardımıyla bir ya da daha fazla kaynak makinayı seçerek süreci başlatır. Tarama sonuçları bir başarı listesi ile geri gönderilir. Kullanıcı istediğini seçerek kopyasını alabilir. Wais ile arama yapıldığı zaman kullanıcı ilk olarak arama yapılacak veri tabanını seçer. Daha sonra anahtar kelimeyi verir. Arama sonucunda bulunan bilgiler ekranda görüntülenir. Kullanıcının, istediği birini seçerek içeriğini incelemesi mümkündür. Yine son zamanlarda Windows ortamında çalışan bazı programlar sayesinde tarama işleminin kolayca yapılması mümkündür.

www Word Wide Web

WWW
WWW bir HyperText tabanlı bilgi sistemidir. Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN'de yüksek enerji fizikçileri için Word Wide Web projesi sayesinde, gopher, Wais, ftp, archie ve News yapıları üzerine Hypertext konularak, çoklu medya kullanımına olanak sağlanmıştır. WWW (Web) sayesinde bir dokümanı okumak, dinlemek veya seyretmek mümkündür. Ancak unutulmamalıdır ki tüm bu işlemleri gerçekleştirmek için çoklu medyaya elverişli bilgisayarlara ihtiyaç vardır. Dokümanlar HTML (Hypertext markup language) ile indekslenmiştir. WWW programları HTTP (Hypertext Transfer Protocol)'ne göre çalışmaktadırlar. Web dağıtıcıları tek tek kullanıcılara kontrolleri kendilerinde olmak kaydıyla Internet üzerinden nesne paylaşımına olanak sağlamaktadırlar. Hypertext dokümanı üzerindeki özel bir kelime anlam veya başlık olarak farklı bilgileri içerebilir. Bunun yanında konunun bütünlüğünü bozmaması amacıyla bazı kelimeler anahtar kelime görevini görebilir. Bu kelimeler başka dökümanlarla bağlantılı olabilirler. Okuyucu ikinci dokümanı açmak istediği zaman bu kelimeyi seçer. Seçim işlemi mouse destekli sistemde mouse ile diğer sistemlerde ise ok tuşları ile gerçekleştirilir. İkinci doküman da başka bazı dokümanlara bağlı olabilir. Öyleki başka Internet alanlarına dahi bağlı olabilir. WWW üzerinde özel indeks dokümanları oluşturularak anahtar kelime bazında tarama yapılması mümkün olmaktadır. Arama sonuçlarını içeren indeks ile başka dokümana geçilebilir.
HyperText Nedir ?
HyperText doğrusallık içermeyen bir text yapısıdır. Yani içeriğini belirlemek kullanıcının inisiyatifindedir. Ayrıca diğer dokümanlara geçiş bulunmaktadır. HyperMedia'nın işleyiş tarzı da aynıdır. Ancak text yanında, grafikler, video ve ses özellikleri ilede desteklenmiştir.
Eğer kullanılan sistem Macintosh, MS-DOS, VMS, VM/CMS, MVS, NeXT, Unix veya X-Windows ise kullanılan makinadaki kurulu sistem yeterli olmaktadır.
Virtual Libraries Nedir ?
Web ile erişilebilen merkezlerdeki bilgiler konularına göre sınıflandırılmış ve bunlara erişmek için linkler konmuştur. Ayrıca bu merkezlerde anahtar kelime bazında tarama yapılması mümkündür.

Gopher

GOPHER
Telnet dışında veri bankalarına erişmek için GOPHER kullanılmaktadır. Gopher, Telnet'den oldukça gelişmiş olup kullanıcıya menü kullanma olanağını sunmaktadır. Ancak her iki tarafın da bu protokolu desteklemesi ve terminalde VT100 emülasyonunun bulunması gerekir. Gopher sayesinde dokümanların içeriğini incelemek, anahtar kelime bazında taramalar yapmak, FTP ile kütük transferi yapmak gibi işlemlerin tümü menüler yardımıyla yapılabilmektedir. Bir gopherdan diğerine bağlanmanın yanısıra WAIS, archie, veronica, phonebook uygulamalarına da erişmek mümkündür. Herhangi bir gopher servisine doğrudan bağlanmak için;
gopher gopher adresi {varsa port}
komutu kullanılır.
Eğer kullanılan makinada gopher programı yüklü değilse kullanıcı aşağıda listesi verilen herhangi bir makinaya telnet ile bağlanabilir ve bunun sonucunda gopher hizmetlerinden yararlanabilir.
Gopher sayesinde, Internetle ilk tanışmaya başlayanlar bu dünya hakkında kısmen de olsa bir fikir sahibi olabilirler. Burada gopher kullanımı konusuna daha fazla girilmeyecektir. Çünkü yapı basit ve kullanıldıkça geliştirilecek bir özelliğe sahiptir.
Veronica (Very Easy Rodent-Oriented Net-wide Index to Computerized)
Veronica tüm gopher menülerini tarayarak verilen anahtar kelimeye göre sorgulama yaparak, çıkan sonuçları listeler. Bu liste yardımıyla istenilen gophera erişmek mümkündür. Böylece istenen bilgiye en kolay yoldan ulaşılmış olur. Veronica ile başka bir uygulama veya bağlantı kurulmaz, mümkün tüm üst düzey gopher menülerini tarar. Veronica arama işleminde kullanılacak yöntem, veronica menüsünden seçilir. Veronica seçildiği zaman makinaya anahtar kelime(leri)nin girilmesi gerekmektedir. Burada yapılacak tarama tek kelimeye bağlı olmayıp AND, OR, NOT gibi mantıksal işlemler ile de tarama yapmak mümkündür. Veronica tarama sonucunda verilen anahtar kelimeye göre gopher menülerini tarar ve uyan başlık varsa bunları listeler.

FTP (File Transfer Protocol)

Internet altında dosya transfer etmenin ilk yolu FTP (File Transfer Protocol) kullanmaktır. Uzak mesafelerdeki bilgisayarlar arasında dosya transferi, bu protokol ile oldukça hızlı biçimde yapılmaktadır. Ancak bağlanılan bilgisayarın yerel saati transfer hızını etkilemektedir. Amerika'da bulunan sistemlerden mesai saatleri dışında transfer yapıldığı zaman performans artmaktadır. Herkese açık olan FTP alanlarına ulaşmak için kullanıcı adı anonymous veya ftp olarak tanıtılmalıdır. Böylece sadece karşı tarafın izin verdiği alanlara ulaşılır. Eğer sisteme abone olunmuş ise bu durumda farklı kullanıcı tanımları yapılabilir. Anonymous olarak bağlanıldığında genellikle password sorulmamaktadır. Eğer soruluyorsa password yerine kullanılan e-mail adresinin verilmesi önerilmektedir. Ayrıca bir bilgisayardan FTP aracılıyla kütük transferi yapılabilmesi için o bilgisayarın FTP hizmet birimi (FTP server) haline getirilmiş olması gerekmektedir. Eğer bu bilgisayar bir PC ise başka iş yapılamaz. Unix veya Mac türü ise yapılabilir. FTP hizmet alanlarında her kesime ve zevke hitap eden programların veya dokümanların bulunabilmesi olasıdır. Ancak buralarda yer alan programların virüs açısından mutlaka kontrol edilmeleri gerekmektedir. Bu hizmet birimlerinin yöneticileri virüs konusunda hiçbir garanti verememektedirler. Ayrıca bugün milyonlarca programın yer aldığı sistemde her programın kontrol edilmesi mümkün olmadığından kullanıcıların dikkatli olmaları önerilmektedir.
FTP ile Nasıl Bağlantı Sağlanır

Bağlantı, tanıtıcı adı (host name) veya internet numarası kullanılarak iki biçimde yapılabilmektedir. Ancak uygulamada daha sık olarak tanıtıcı adı kullanılmaktadır. Bağlantının yapılabilmesi için;

ftp bağlanılmak istenen tanıtıcı ad

formatı kullanılmaktadır. Bir makinayla olan bağlantıyı kapatıp diğer bir makinaya bağlanmak için önce close ile bağlantı kesilip, open makina ismi ile yeni bağlantı kurulur. FTP ile bağlantı kurulduktan sonra temel Unix komutları kullanılarak işlemler yapılmaktadır.

FTP Sırasında Kullanılan Bazı Komutlar

FTP ile bağlantı sağlandığı zaman Unix temelli komutlar kullanılarak çalışmak mümkündür. Ancak günümüzde Windows uygulamalarının yaygınlaşması sonucunda bu komutların ezberlenmesine gerek yoktur. Buna rağmen bazı komutlar aşağıda kısaca listelenmiştir.

dir:

Dos'dakine benzer olarak bulunulan hizmet birimindeki directory listesinin alınması amacı ile kullanılır. Ornegin;
ftp> dir {kütük ismi}
yazılarak dir sonuçlarının {kütük ismi} ile verilen bir kütükde saklanması mümkün olmaktadır. İsteğe bağlı olarak kütük adı verilmeyebilir.
cd veya fcd:

FTP bağlantısı sırasında kullanıcı en üst directorydedir. Directory değiştirmek cd veya fcd komutu ile sağlanmaktadır. Örneğin pub directory sine geçmek için,
ftp> cd pub
yazılmaktadır.
ls:

Temelde Unix komutu olan ls ile o anda bağlanılan bilgisayarda bulunulan yerdeki directory listesinin görülmesi sağlanır.
ls -lt {kütük ismi}
yazılarak bağlanılan makinadaki dosyaların listesi tarih sırasına göre sıralanarak {kütük ismi} ile saklanır.
get ve put:

Transfer işlemleri get ve put komutları sayesinde yapılmaktadır. Bağlanılan bilgisayardan kütük transfer etmek için get, kütük göndermek için put komutları kullanılmaktadır. Örneğin;
ftp >get {saklanılmak istenen isim}
yazılarak, alınmak istenen kütüğün yeni bir isim altında saklanılması mümkün olmaktadır. Bu yapı özellikle unix tabanlı kütüklerin alınması sırasında oldukça kullanışlıdır. Çünkü bu ve benzeri kütüklerde isim verirken daha esnek davranılmaktadır. Bunun sonucunda da dos veya Windows tabanlı programlardan bu dosyaları çağrırken sıkıntılar doğmaktadır. Bu amaçla kullanıcı sekiz karakterde sınırlı olmak üzere istediği yeni bir ismi alacağı kütüğe verebilmektedir.
mget ve mput:

Birden fazla kütüğün transfer işlemini gerçekleştirir. İsteğe bağlı olarak onaylı veya onaysız transfer yapılır. Onaylıda her kütüğün transferinden önce onay beklenir.
prompt:

mget ve mput kullanılırken yes/no sormasını engeller, bulunan tüm kütükleri sorgusuz transfer eder.
pwd veya fpwd: Bulunulan directory ismi.

bell: Herbir kütük transferinden sonra "bip" sesi verir.

hash: Transfer edilen her bir veri bloğu için # simgesini verir.

mkdir: Bağlanılan bilgisayardan directory yaratma.

bye, exit, quit: FTP bağlantısını sonlandırma.

Kütük transferi

Internet aracılığı ile kütük transferinin yapılması için get,mget, put ve mput komutları kullanılmaktadır. Ancak transfer edilecek kütük tipine bağlı olarak, transfer tipinin seçilmesi gerekmektedir. Internette iki tür transfer tipi vardır.

Ascii: Bilgisayarlar arasında text kütüklerinin transferi için uygundur.

Binary: Text içeren veya içermeyen imaj ya da program kütüklerinin transferi için kullanılır. Uzantısı z, Z, exe, zip, tar, com, sys, gz veya ps olan kütükler binary tipinde alınmalıdır. Burada z, Z, zip, tar, gz uzantıları o kütüğün sıkıştırılmış olduğunu ps ise o dosyanın Postcript yapıda olduğunu gösterir. Uygun programlar ile bu kütüklerin transfer işleminden sonra açılmaları gerekmektedir.

Bu komutların kullanımı için iki örnek verilmiştir.

ftp> ascii
200 Type set to A. Ascii Kütük Transferi
ftp> get news.txt
200 PORT command successful.
150 Opening ASCII mode data connection for news.txt (42390 bytes).
226 Transfer complete.
42553 bytes received in 6.9 seconds (6 Kbytes/s).

ftp> binary
200 Type set to I. Binary Kütük Transferi
ftp> get news.zip
200 PORT command successful.
150 Opening BINARY mode data connection for news.txt (42390 bytes).
226 Transfer complete.
42390 bytes received in 7.2 seconds (5.8 Kbytes/s).
Kütük transferi yapılırken, "wildcard" denilen joker karakterlerin de kullanımı mümkündür.
Örneğin;

ftp>mget news*


yazılacak olursa içinde news kelimesinin bulunduğu tüm kütüklerin kopyalanmak istendiği anlaşılacak ve tek tek bu kütüklerin istenip istenmediği sorgulanarak kopyalama yapılacaktır. Eğer bu kütüklerin sorgulama yapılmadan taşınması isteniyorsa "prompt" ko mutu verilmelidir. Tekrar bu komut verilene kadar yapılacak tüm kopyalama işlemleri sorgusuz gerçekleştirilecektir.

Veri transferi sırasında sıkıştırılmış kütüklerin kullanımı hem maddi hem de zaman açışından dikkate değer kazançların doğmasına yol açmaktadır. Ancak sıkıştırılmış kütüklerin hangi anlama geldiği daha doğrusu hangi programla eski haline getireleceğinin bilinmesi gereklidir. Aşağıda uzantılarına bağlı olarak sıkıştırılmış kütüklerin açılmalarına yönelik bilgiler verilmiştir.

İstenen FTP Tabanını Bulma (archie)

İstenen bir dosyayı (veya programı) ve ait olduğu FTP tabanını bulmanın en kolay ve çabuk yolu archie komutunu kullanmaktır. McGill üniversitesinde geliştirilmiş olup, kamuya açık ftp kullanımına izin veren arşivlerdeki kütük isimlerini bir veri tabanında tutan ve bunun sorgulamasını yapan bir sistemdir. Veri tabanı periyodik olarak güncellenmekte ve McGill de bulunan ana server yardımıyla diğer serverlerin uyumlu olması sağlanmaktadır. Archie komutu ile 1000'in üzerindeki anonymous FTP kaynağı taranarak, 100 gigabytes civarındaki bilgi kontrol edilmektedir. Bu komut ile kullanıcının verdiği isme uyan dosyaların bulunduğu kaynaklar seçilip, sıralı biçimde özetlenir. İstenirse yapılan arama işlemi bir text dosyasında saklanabilir. Bilgilerin bulunduğu listeler ayda bir yenilenerek güncelliği sağlanmaktadır. Kullanımı için,


archie -paremetreler anahtar kelime


yapısı kullanılmaktadır. Burada kullanılabilecek parametrelerden bazıları aşağıda kısaca listelenmişitir. Burada ki parametreler kullanılan bilgisayarın türüne ve archie programının özelliklerine bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. Windows ortamında çalışan programlar kullanıldığı zaman bu parametreler ikonlar halinde yer almaktadır.

o: Sorgulama sonuçlarının saklanacağı dosya adı (tüm yazılımlarda desteklenmez)

l: Sorgulama sonuçlarının her bir satıra bir sonuç gelecek biçimde özetlenmesini sağlar.

s: Taramada büyük/küçük harf ayırımı yapmaz.

c: Taramada büyük/küçük harf ayırımı yapar.

e: Verilen anahtar kelime ile tamamen uyan isimleri tarar. Büyük/küçük harf ayırımı yapar.

Örnek: Aranmak istenilen dosyanın adı vine.tar.Z olsun,

$ archie vine.tar.Z
Host athene.uni-paderborn.de
Location: /local/X11/more_contrib
FILE -rw-r--r-- 18854 Nov 15 1990 vine.tar.Z
Host emx.utexas.edu
Location: /lpub/mnt/source/games
FILE -rw-r--r-- 12019 May 7 1988 vine.tar.Z
Host export.lcs.mit.edu
Location: /contrib
FILE -rw-r--r-- 15548 Oct 90 00:29 vine.tar.Z

biçiminde arama sonuçları listelenir.

İnternetin Tarihçesi

INTERNET TARIHCESI
Farklı mekanlardaki bilgisayarlar arasındaki iletişim fikri ilk olarak 1960'lı yıllarda A.B.D. Savunma Bakanlığı'nda oluşmuştur. İlk uygulama NASA içerisinde gerçekleştirilmiştir. Daha sonra NASA'ya mal satan firmalar ile NASA arasında bağlantı sağlanmıştır. Bunun sonucunda firmalar da alt kuruluşları ve mal satın aldıkları işletmeler ile iletişimi sağlamak amacıyla sisteme dahil olmuşlardır. Farklı sistemler arasındaki iletişimi sağlamak amacıyla, 2 Eylül 1969 yılında oluşturulan network, ARPA (U.S. Advanced Research Projects Agency) adını almıştır. 1970'lere gelindiğinde araştırmacılar yeni ARPANET tekniklerini iletişim protokollerine uyarlayarak tek bir network iletişimine başlamışlardır. Bu protokol NCP yerine kullanılmaya başlanan TCP/IP'dir. Aynı zamanlarda Xerox Palo Alto Research Center, koaksiyel kablo üzerinde iletilen paket sıkıştırmalı EtherNet LAN sistemini geliştirmiştir. Bunun sonucunda Unix kullanan birçok üniversitede TCP/IP desteklenmeye başlanmıştır. 1980'lerin başında farklı TCP/IP protokolleri birleştirmek amacıyla INTERNET geliştirilmiştir.
Internet'in avantajları aşağıdaki biçimde sıralanabilir.
Fiyat açısından uygundur. Yerel ya da uluslararası kullanıma açıktır. Özel yazılım veya donanıma fazla masraf yapılmasına gerek yoktur.Basit bir network olmamakta, buna karşın farklı network gruplarının birleşimi olmaktadır.Sadece akademisyenler, işadamları veya askeri amaçlı değil, özel ya da ticari amaçlarla da kullanılabilir.

İnternet Nedir ?

INTERNET NEDIR ?
Network'lerin temel işlevi farklı mekanlardaki bilgisayarları bir yapı çerçevesinde birleştirmektir. Böylece ana bilgisayardan program çalıştırılabilir. Örneğin tek bir kişi aynı anda onlarca bilgisayarla iletişim kurabilmektedir. Internet'e açık olarak "network of networks" adı verilmekle birlikte "inter-networked" kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Bunun sonucunda farklı bölgelerden milyonlarca bilgisayar aralarında TCP/IP protokolu aracılığıyla haberleşebilirler. Ancak TCP/IP protokolünü kullanmayan diğer networkler Internet sistemine dahil edilmemelerine rağmen E-Mail yapısında bulunan farklı netwokler için dönüştürücüler yardımıyla networkler ile de haberleşmek mümkündür. Burada küçük bir açıklama verelim. Eğer internet yazılacak olursa, bunun anlamı; TCP/IP protokolünü kullanan herhangi bir network veya diğer protokolleri kullanan networkler amaçlanmış demektir.
Internet tarihçesine geçmeden önce günümüzde rağbet gören sistemlere kısaca göz atalım.
INTERNET : TCP/IP protokolunu kullanarak, markası, cinsi veya kapasitesi ne olursa olsun sisteme kullanıcı olarak girmek mümkündür. En büyük özelliği mesafe sınırının olmamasıdır.
UUCP (Unix to Unix Copy Program): İki sistem belirli aralıklarla bağlanırlar ve biri üzerinde planlı program çalıştırılır. Bunlar mail ya da dosya aktarım programları olabilir.
Bitnet (Because It's Time Network): NJE protokolunu kullanan sistemlerdir. Mail ve kısmende ftp ile telnet özelliği bulunmaktadır. Gönderilen mail bir yerden komşusuna, oradan diğer komşusuna gider, hatlar kesildiği zaman bekler. TCP/IP 'ye göre daha dar ve pahalıdır. Şu anda pek kullanılmamaktadır.
Network Nedir ?
Farklı mekanlardaki bilgisayarların özel hatlar ya da telefon şebekesi aracılığıyla bağlanmaları. Network yapıları ikiye ayrılmaktadır.
LAN (Local Area Network): Yakın mesafelerde (en fazla bin metre) iletişim sağlanan network.
WAN (Wide Area Network): Yüzlerce veya binlerce kilometre mesafeler arasındaki iletişimin sağlandığı network.
Protokol Nedir ?
Network üzerindeki bilgisayarların haberleşmeleri amacıyla uymak zorunda oldukları kurallardır.
TCP/IP Nedir ?
Transmission Control Protocol/Internet Protocol kelimelerinin baş harflerinden oluşmuştur. Bilgisayarlar arası iletişimi sağlayan, veri aktarımını kontrol eden ve bilgisayarlar arası organizasyonu düzenleyen, 100'ün üzerindeki, veri iletişim protokollerine verilen genel addır. Örnek olarak FTP, E-Mail ve Telnet verilebilir. Temel mantığı kullanıcının network ortamından bağımsız haberleşme yapması ve iletişim kurmasına dayanmaktadır.
Host Bilgisayar Nedir ?
Kullanıcılara hizmet veren ana bilgisayar veya network üzerindeki herhangi bir bilgisayardır. Genelde ikinci anlamı kullanılmaktadır.
Domain Bilgisayar Nedir ?
Internette yer alan networklerin her birine verilen addır.
Domain Name Sistem Nedir ?
Internette bilgisayarları tanımlama amacıyla isimlerin organize edildiği ve dağıtıldığı sistemdir. Gerçekte DNS bir TCP/IP servis protokolüdür. DNS "host" olarak adlandırılan Internet'e bağlı tüm birimlerin yerel olarak bir ağaç yapısı içerisinde gruplandırılmasını sağlar. Her Internet adresine 4 haneli bir numara karşılık gelir. Bu numaralara IP (Internet Protocol) numaraları adı verilir. Bu numaralar 0-255 arasında değişir. Kullanıcıların numara ezberlemeleri zor olacağından her numarayı tanıtıcı isimler verilmektedir. Bu isimlerde standart olarak kullanılan bazı kısaltmalar bulunmaktadır. Bunlar,
com: Şirket veya diğer ticari kuruluş organizasyonu. edu: Eğitim kurumlarının oluşturduğu yapı. gov: Askeri olmayan devlet organizasyonu. mil: Askeri kuruluş organizasyonu. net: Network birleşimi. org: Özel amaçlı organizasyon.
biçiminde özetlenebilir. Bunun yanında her ülke kendi koduna göre tanımlanmaktadır. Örneğin Türkiye için tr, Fransa için fr gibi. Böylece yukarıda verilen domain.name belli bir sistem çerçevesinde yazılmaktadır.
Yukarıda kısaca verilen domain name tanımına tekrar bakalım. Bu adresleme sisteminde herbir "." bir alt bölgeyi ya da bir ağı belirtmekte ve adresler sağdan sola doğru okunmaktadır. Örneğin ComData Bilgisayar'da hizmet veren makinanın tam adresi tar.bm.denizli2000.com' dur. Sağdan sola okunursa, Amerika'da, ticari kuruluş veya firma, Denizli2000 Projesi, bilgisayar merkezi ve buradaki "tar" adlı makina tanımlanmış olunacaktır. Internette yönlendirme işleri makinanın IP numarasına göre yapılmaktadır. Sembolik isimler kullanıcının, makina tanımlarını daha kolay aklında tutması için kullanılmaktadır. Ayrıca kullanıcıların, çalıştıkları makinada kendilerine ait bir tanıtıcı isimleri (username) vardır. Bu isimler kişinin isteğine bağlı olarak değiştirilebilir. Genellikle makina adı ve tanıtıcı isim arasına @ sembolü konmaktadır.
Kişisel Olarak Internet Bağlantısı
Bu amaçla doğal olarak bir bilgisayara, harici veya dahili bir modeme ve bağlantıyı sağlayacak herhangi bir terminal programına ihtiyaç vardır. Bundan sonra Internete bağlı bir merkez bulunarak, kullanıcı kodunun temin edilmesi gerekmektedir.(Ornek: Internet Servis Sağlayıcısı : SuperOnline)

e-posta mesajlarını yazarken uyulması gereken kurallar

e-posta mesajlarını yazarken uyulması ve dikkat edilmesi gerekli bazı kurallar vardır.

· · e-posta mesajlarını yazarken Türkçe karakterler (ç,Ç,ş,Ş,ğ,Ğ,ı,İ,Ö,ö,Ü,ü) kullanılmamalıdır.
Çünkü internete bağlı tüm bilgisayarlar Türkçe karakterleri okumaz. Özellikle yurtdışına
gönderilen mesajlarda bu kurala titizlikle uymak gerekir.

· · e-posta mesajlarını yazarken büyük harfle kullanmayınız. Büyük harf, bağırmak, kükremek,
parlamak anlamındadır.

· · e-posta mesajları kısa ve öz olmalıdır. Karşınızdaki kişinin mesajlarınızı kendi bilgisayarına
almak için telefon parası ödemek zorunda olabileceğini düşününüz.

· · Bir kişiye gereksiz ve çok fazla sayıda mesaj göndermeyiniz.

· · Mesajlarınızı yazım ve görgü kurallarına uygun yazınız.

· · Yazdığınız mesajın içeriğine uygun başlıklar kullanınız.

· · Mesajlarda gerçek isim ve e-posta adresini kullanınız.

· · Bir mesaja yanıt verirken mesajın gerektiği kadar kısmını kullanın.

· · Mesajlarda kısaltma kullanmayın.

· · Bir mesaja kızdığınızda hemen yanıt yazmayın.

· · Hergün, mesaj gelip gelmediğini kontrol edin.

· · Gereksiz mesajları posta kutunuzdan silin.

· · Gizli bilgilerinizi (bankamatik şifresi, e-posta adresi şifresi) e-postanıza yazmayınız.

· · Mesaj göndereceğiniz kişinin adresini, mesajı göndermeden önce kontrol ediniz.
Özellikle, arkadaşınıza diye gönderdiğiniz mesajı bir listeye göndermemeye dikkat ediniz.

· · Size gelen dosya ve programları virüs kontrolünden geçirdikten sonra kullanınız.

· · Size gelmeyen mesajları okumayınız.

· · e-posta şifrenizi kimseye vermeyiniz.

· · e-posta şifrenizi zaman zaman değiştiriniz (1-2 ay)

Elektronik Posta (e-posta, e-mail)

Elektronik Posta (e-posta, e-mail)


Bilgisayardan bilgisayara haberleşmenin adıdır. Bilgisayar ağlarında, e-posta ile mesaj gönderme kullanılmaya başlandığında, mesajlar düz yazı (text) biçiminde idi. Günümüzde, mesajların içeriğinde, yazıdan başka resim, ses, video görüntü de bulunabilmektedir.
e-posta ucuz ve hızlıdır. Bir mesaj, bir kaç dakikada ve şehir içi telefon ücreti kadar bir para karşılığında gitmektedir.
e-postanın gönderilmesi için e-posta adresi kullanılır. e-posta adresi @ işaretinin ayırdığı iki bölümden oluşmaktadır. @ işaretinin sol tarafına kullanıcı adı, sağ tarafına servis adı yazılır.
e-posta göndermek için elektronik posta gönderme programına ihtiyaç vardır. Netscape Communicator ve Internet Explorer programlarının e-posta programları olduğu ile Eudora ve Pine (Telnet) gibi e-posta yazılımları da bulunmaktadır.
e-posta göndermek için internet bağlantısının sağlanmış olması gerekmektedir. Bu bağlantı sağlandıktan sonra e-posta programını kullanarak; istenirse gelen e-postalar okunur; istenirse mesaj yazılıp gönderilir.